Ngược dòng Gò Công hứng đầy sản vật!

Kể cả ngày vẫn chưa hết bao đặc sản đất Gò và cảm giác ấm áp từ những nụ cười hiếu khách! Thật ra, của ngon vật lạ xứ “Khổng Tước Nguyên” không chỉ có những hạt gạo trắng thơm cùng mớ trứng gà ta to khác thường, chứa lớp lòng đỏ son đầy vun, như xưa (1788) tướng Võ Tánh dâng lên chúa Nguyễn Ánh – tượng trưng lòng trung dũng của cư dân bản địa.

Ngữ Yên – Tấn Tới

Cưỡi phà hóng gió

“Trăm nghe không bằng một thấy”, chọn ngày đẹp trời, bạn thử rủ bạn bè cùng du ngoạn tà tà nơi đây bằng xe máy, từ đông sang tây, theo trục quốc lộ 50 qua Cần Giuộc, xuống Cần Đước…, tới thị xã, về TP. Mỹ Tho – đảm bảo sẽ gặp nhiều bất ngờ thú vị.Từ khi phà Thủ Thiêm giải… nghệ và trước đó các cầu: Rạch Miễu, Cần Thơ tiếp nối khánh thành; nhiều lứa U 30 – 50, thèm cảm giác được đi phà. Đó là khoảng thời gian đẹp, để họ được sống chậm, tha hồ ngắm nhìn trời mây sông nước. Mặc tình cho gió vuốt ve! Thời khắc vàng ấy chưa mất! Bạn có thể gặp lại nó, khi sang ngang sông Vàm Cỏ trên chuyến phà Mỹ Lợi, hướng mũi về bờ Gò Công Đông, mất khoảng 20 phút.Thưởng hải sản còn lội, nơi ngã ba sông.

Chú tra bần này mới… 8kg, vì mê mồi cá đối phải “sa cơ”.

Cách đó khoảng 4km, có một điểm dừng chân thật thoáng mát, sẵn võng nghỉ lưng miễn phí với nhiều món hải sản tươi nguyên, giá phải chăng. Đó là quán chị Tẻ, cạnh bến đò Mỹ Điền, thuộc ấp 3 Mỹ Xuân, xã Tân Trung, thị xã Gò Công, Tiền Giang. Quán nằm khuất ngoài bờ đê, cách quốc lộ 50 khoảng 1.3km. Mốc nhận diện là cổng vào ấp văn hóa Muôn Nghiệp, cạnh trạm y tế Bình Đông. Rẽ trái vào.Chọn bàn sát mé sông, khách tha hồ phóng tầm mắt sang các cù lao Mỹ Xuân, Long Hựu của Cần Đước (Long An) hoặc phía Lý Nhơn, huyện Cần Giờ, TP.HCM mờ xanh. Nước chảy rì rầm. Gió lao xao, khiến mấy ngọn dừa nước nhún nhẩy từng chập. Thấp thoáng, những chiếc ghe cào, đò máy hòa điệu nghe “tành tạch” vang dội… Chợt, những lo toan đời thường bỗng hòa tan theo dòng nước lúc nào không hay.Đắc địa ở chỗ, đây là nơi tiếp giáp giữa đoạn cuối sông Vàm Cỏ Đông (nước ngọt) với sông Soài Rạp (nước mặn) nên có nhiều phiêu sinh nước lợ ngon miệng, béo bổ cho bọn cá tôm. Vì vậy, ngư dân thường “mai phục” ở cửa sông này, với đủ phương tiện: cào, lợp đuôi chuột, lưới đăng, câu giăng…Có những con tôm sú biển gạch màu xanh dương, to hơn ngón tay cái người lớn, thịt ngọt đậm, chắc nịch như lực sĩ. Vài bầy cá tra bần lởn vởn, mỗi bầy không dưới chục con. Con nhỏ nhất cỡ 8 ký, đủ 2 – 3 nhà đông người liên hoan hoành tráng. Sớ thịt tra bần cũng trắng tươi như cá dứa nhưng lạt, da dai hơn và mỡ vàng ánh. Phi lê ra, nướng muối ớt hay nhúng giấm hoặc nấu lẩu mắm kèm dĩa rau non đồng nội vun ngọn: đắng biển, đậu rồng, bông so đũa, rau má… Thơm tưng bừng và mãn nhãn vô cùng.

Chuyện lạ ở xóm tương thực dưỡng

Vẫn không thanh thoát, dìu dặt, lay động mãnh liệt bằng mùi hương của một loại tương thực dưỡng, làm theo lối thủ công kiểu Nhật, tại ấp 7, xã Tân Tây, huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang.Đặc biệt, có loại nước tương được ủ trên 3 năm, “dang” nắng quanh năm, đen sậm giống nước cà phê cốt, độ mặn gấp 2 – 3 lần nước mắm nhỉ, song hậu ngọt thanh, béo dịu, thơm nức mũi!Những người theo trường phái thực dưỡng ở đây còn tin rằng, tách trà tương hoặc cà phê tương có lợi cho huyết áp, giúp gan giải độc tốt hơn. Anh Lê Kim Sơn, chủ một lò tương như vậy hân hoan chia sẻ: lỡ bị ong tò vò chích, ngâm ngón tay vào nước tương Tamari nguyên dương, loại trên 3 năm, khoảng vài ba phút, 2 – 3 lần, mỗi lần cách nhau 10 phút sẽ bớt đau nhức ngay. Còn dì Bảy Thạch (Trần Thị Ngọc Thạch) 67 tuổi, thầy dạy nghề của anh Kim Sơn, ánh mắt tự tin quả quyết: “Người bị bao tử yếu – bụng lình xình, trào ngược dạ dày, tiêu chảy – hay thận yếu…; nước tương này “trị” hay cực kỳ!”Giả như bạn chưa đủ niềm tin, vẫn có thể dùng thứ nước chấm công phu vừa kể làm gia vị cho bữa ăn thêm bổ dưỡng.Nếu phía Gò Công Đông có nhiều vựa hải sản nước mặn – lợ, giá vừa phải thì cánh Gò Công Tây rợp mát vườn cây ăn trái, cùng những liếp rau xanh mượt.Khoan khoái dạo đường làng, tương phùng bánh váTừ chợ thị xã, thay vì qua cầu Long Chiến (Chánh) đi thẳng theo quốc lộ 50 về TP.Mỹ Tho ồn ào xe cộ, bạn có thể rẽ sang con đường làng thơ mộng cùng hướng. Nên hỏi đường qua Cầu Đúc, rẽ phải, đi thẳng về Thạnh Trị, Hòa Đồng, ghé ăn bánh vá mới ra lò còn nóng hổi, cách đó khoảng 11km.Sớm mai, nhiều hoa, cỏ dại còn ngậm sương đêm. Và rập rờn ong bướm ve vãn bên mấy giàn bông mướp đỏ rực hoặc liếp hoa huệ trắng tinh – chúm chím môi cười. Lác đác, gặp thím Ba, cô Bảy thong dong xách giỏ đi chợ.Dừa nối tiếp dừa, dan tay đón bình minh. Có đoạn, mấy “ả” dừa tơ nhí nhảnh soi mớ “tóc” bồng xanh mượt xuống dòng sông nhỏ, đỏ đục phù sa. Cạnh đó, đám vịt ta đứa thong thả rỉa lông, con mồm năm miệng mười bàn chuyện thời sự.Quả là, một bức tranh nhà vườn Nam bộ vừa bình yên vừa sống động. Và người ngắm, có thể thong thả tận hưởng bằng nhiều giác quan, mà không mất tiền mua vé. Anh bạn đi cùng nhanh tay móc điện thoại, rón rén chụp cảnh chú bướm đẹp mã vờn hoa.Đã đến chỗ mỡ (heo) sôi lửa bỏng – sinh thành nên cái bánh vá Hòa Đồng ngoài giòn trong xốp. Thoạt nhìn, nó tương tự chiếc bánh cống Sóc Trăng, nhưng lớn gần gấp đôi. Thành phần nhưn nguyên liệu cũng cao cấp hơn, gồm: gan và thịt nạc heo, tép bạc, đậu phộng… Cứ một lớp bột – một lớp nhưn, người bán thoăn thoắt xây nên cái bánh tựa bánh bò, lọt lòng chiếc vá lớn. Để lâu ngán, những khúc rau giá tươi mọng được xen vào, như một lớp đệm, nhằm tạo độ giòn mát cho vị giác.Còn bí quyết tạo độ xốp cho bánh là pha một ít bột đậu nành vào bột gạo cũ, theo cô Mười (Phạm Thị Mười), có 2 đời bán loại bánh đong, đếm bằng vá ở đây. Dạng gạo này còn lợi cho cọng bún, hủ tíu nhưng cứng (hạt) cơm, lạt vị.Khéo ở chỗ, dù lớp bột bên ngoài vàng giòn nhưng phần nhưn bên trong chỉ vừa chín tới, không hề thấm mỡ. Cắn ngập răng, nhai chậm, người ăn luôn bị bất ngờ từ âm điệu bỗng – trầm đến chủ vị béo, bùi rạo rực.Ăn bánh vá đúng điệu, thường không thể thiếu dĩa rau non cặp đôi với bánh xèo gồm: cải bẹ xanh, xà – lách, vấp cá…., chấm ngập chén nước mắm chua ngọt ửng đỏ.Tuy vậy, cũng có người thích độn cục xôi vò vào giữa cái bánh, nhai chóp chép. “Ăn vậy mới ngon hết ý!”, ông Võ Văn Hoàng, 59 tuổi, ở ấp Bình An, xã Vĩnh Hựu, huyện Gò Công Tây cười hồn nhiên nói. Đó là món quà sáng ưa thích của ông, thời học trò. Hồi ấy, giá mỗi cái bánh hình miệng vá có năm cắc (nửa đồng) nay đã 10.000 đồng/cái. Cũng có loại bánh vá dân chủ hơn. Ai thích ăn nhưn gì, cứ dạo chợ sớm mua hàng tươi lại thuận giá như: mực ống, tôm càng lóng, óc heo… Xong, mang đến nhờ người bán chiên giúp, tiền công 7.000 đồng/cái. Thầy Trần Sơn, giáo viên cấp 3, quê ở đây cho biết, mỗi khi có đám tiệc hoặc đãi khách quí, gia đình ông đều làm vậy. Thăm Phật cười và ăn cá ghiến răng

pageChuyện tìm bến khoái tạm đủ, ta có thể chạy thẳng về TP.Mỹ Tho, Tiền Giang, theo quốc lộ 50, khoảng 25Km.Thành phố nhỏ này có 2 điểm đến không thể bỏ qua. Đó là chùa Vĩnh Tràng và quán ăn ưa nói láy: Tạ Hiền.Muốn cầu may, bạn nên viếng chùa Vĩnh Tràng, một trong những ngôi cổ tự của miền tây Nam bộ, ở ấp Mỹ An, xã Mỹ Phong, đường Nguyễn Trung Trực. Ngay công viên trước chùa, sẵn có tượng Phật cười tươi (Phật Di Lặc) hỉ xả chào đón Phật tử và du khách. Tượng cao 20m, nặng khoảng 250 tấn, bằng bê tông cốt thép.Ngày 31- 5 – 2007, Trung tâm Sách Kỷ Lục Việt Nam đã xác nhận: chùa Vĩnh Tràng – ngôi chùa Việt Nam đầu tiên kết hợp phong cách kiến trúc giữa phương Đông và phương Tây. Xưa chùa là một thảo am, do tri huyện Bùi Công Đạt xây cất vào khoảng đầu thế kỷ 19.Riêng những ai thích nói láy, có thể ghé lại quán ăn “hà tiện”, gần đó, tìm gặp ông chủ Quốc “Cò”. Vị này thuộc làu tập tính nhiều sản vật phương Nam. Các món trâu kho tàu, khô trâu một nắng ở đây rất tốn bia/rượu. Cũng có người cữ ăn trâu đầu năm để né… xui. Vậy thì nhâm nhi với cá cóc kho lạt! Đây là giống cá nước ngọt, hình dáng tựa cá trắm cỏ nhưng mập và lớn con hơn, có thể nặng cả chục ký/con.Cá có mặt ở biển Hồ – Campuchia, sông Tiền và Hậu. Ngư dân đánh bắt nó bằng nhiều cách: câu, bao chà, lặn bắt hang. Có người nói, lúc bắt cá lên, nó ghiến răng nghe kèn kẹt giống khi con “cậu ông trời” đòi mưa. Ý kiến khác cho rằng, tên cá từ gốc Khmer là t’rây s’coc, đọc trại thành cá cóc.Cá càng lớn, thịt càng ngọt thơm, chắc dẻo. Phần ức cá béo thanh nhưng không ngậy. Đặc biệt, khi chế biến, nếu bỏ vẩy, thịt cá sẽ giảm đi 50% độ ngon thuần phác. Còn một điểm yếu khác: cá có nhiều xương chữ y.Cặp thêm ít xoài hườm xắt nhuyễn, giầm mạnh trái me xanh “núp” dưới đáy nồi, rồi chan vào chén bún – cá. Tức thì, mùi vị chua – ngọt thanh thoát tỏa ra, vây lấy khứu giác, làm tình làm tội tuyến nước bọt suốt bữa ăn.Đồng thời, ở đây có nhiều loại rau dại tươi non mà Sài Gòn ít thấy như: đọt khổ qua, rau đắng đất, mướp “đỉa” (nhỏ gần bằng ngón chân cái)… Nhúng nhanh chúng vào nồi lẩu hoặc cháo cá đồng, cá sông – ngon đã đời!Tiếc thay, những nhà làm tour chuyên nghiệp, đã bỏ quên các điểm đến đáng kể vừa nêu!  

Ngữ Yên – Tấn Tới

Có 2 giai thoại về địa danh Gò Công. Thứ nhất, nhuốm màu cổ tích: vùng đất gò cao có nhiều chim công đậu. Kế nữa, hơi nhuốm màu kinh doanh: trước có bà Thị Công đến đây mở quán bán thức ăn cho dân khai thác đồn điền. Bà Công còn dạy cách nấu nướng, chữa bệnh bằng thuốc Nam cho mọi người. Quý mến bà, họ gọi vùng này là quán bà Công, dần dà gọi tắt thành Gò Công, theo sách Gò Công Xưa, trang 9, tác giả Huỳnh Minh, NXB.Thanh Niên.Thuyết thứ 2 có vẻ phù hợp hơn, bởi nó liên quan đến sự trù phú về sản vật, với tài làm bếp cùng tính cởi mở của nhiều phụ nữ ở đây. Đại diện có thể kể: đức bà Từ Dũ (Phạm Thị Hằng) và Nam phương hoàng hậu (Nguyễn Hữu Thị Lan), từng làm dâu thảo – vợ đảm, dưới triều Nguyễn nhiều khuôn phép.
(2014)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.