Gần mực thì ngon hay gần mực thì thương?

Một trong mười loại thức ăn gây tranh cãi nhiều nhất là con mực tuộc: ăn hay không ăn? Gần mực thì ngon hay gần mực thì thương?

Thu Nguyên

Mực tuộc nướng barbecue có lẽ là hấp dẫn nhất trong các món. Ảnh: T.L.

Mặc dầu đạo đức trong những vùng nước hiếm khi rạch ròi, cụ thể là hết sức đục ngầu khi nói đến con mực tuộc. Một đàng, những con mực tuộc khá thông minh. Có bằng chứng thuyết phục cho rằng chúng cũng biết đau khổ. Những người cảm được sự tinh khôn của chó, sẽ ngại ăn mực tuộc chăng?

Đàng khác, theo Jon Ablett, một giám tuyển cao cấp về động vật thân mềm tại Bảo tàng Lịch sử tự nhiên, những con vật đầu chân là “một nhóm hải sinh linh bền vững để có thể mạnh dạn mà thịt. Chúng chỉ thọ từ một đến hai năm, và chúng ta có xu hướng bắt những con trưởng thành đã sinh sản. Ta chỉ cần tránh ăn những con được đánh bắt bằng dã cào.” Cho dù mực tuộc có thể bị lạm đánh bắt, chúng sinh sản nhanh. “Một trong những điểm chung thú vị giữa người và mực là chúng tìm thấy những cách thức sống khi môi trường thay đổi,” nhà sinh vật học hải dương Danna Saaf nói. Khi mà những con đầu chân lấp đầy khoảng trống do loài ăn thịt chúng bị đánh bắt quá mức, thì con người có thể lệ thuộc vào chúng để sống sót.

Cần Giờ một thời nổi tiếng nhiều mực tuộc. Chợ Hàng Dương ngay bãi biển 30 tháng 4, đến giờ hải sản các loại vẫn còn phồn thịnh. Nhiều người đã từng trải nghiệm cái sự ngon của mực tuộc. Những cái tua để lại ấn tượng sâu đậm nhất. Dai dai, dòn dòn, nghĩa là sừn sựt cái điệu dai dòn rất đặc trưng, khi mà hai đặc tính này trái ngược nhau. Thô mộc là mực tươi sống đem barbecue. Chịu khó làm một lúc nhiều loại nước chấm là bạn đã tới một thiên đường ngắn ngủi: muối ớt tiêu chanh, mù tạt xì dầu chanh, nước mắm mặn ớt tỏi vừa chấm, xốt mayonnaise dằn một ít mù tạt, v.v. Vào nhà hàng ở Cần Giờ, bạn có thể đặt ngay một lẩu mực tuộc nấu lá ổi. Cầu kỳ? Thêm nhiều loại gia vị khác như hãm chát bằng trái giác chua chua, ớt vừa đủ cay, tiêu nồng nồng. Vậy là tha hồ sì sụp; nhớ là đừng quên thưởng thức cái ngon trong cái gió Cần Giờ. Chỉ nghe vậy là bạn quyết định: ăn! Gần mực thì ngon!

Nhưng bạn hãy nghe kể về câu chuyện thông minh của con mực tuộc. Đọc Kim Dung, nếu chưa thì search Google, người ta nghe nói đến môn “xúc cốt công”. Môn này những tay chuyên nghề ăn trộm chết mê chết mệt. Có thể biến một người lớn thành một đứa trẻ nhỏ để đi ăn trộm mà! Mực tuộc không có xúc cốt công mà có ‘xúc nhục’ công. Khi ta nuôi nó trong một bể nước, chẳng những phải đậy kỹ mà dứt khoát không có đường ống xả lớn hơn cái răng con mực này. Bạn biết cỡ răng mực mà. Bán đầy trong các quán nhậu. Con mực tuộc cỡ nào cũng đào thoát được, nếu ngõ thoát lớn hơn cái răng. Dân Cần Giờ đã rọng chúng trong thùng lạnh kín mà còn cột dây thun từng con.

Khi ta bỏ con mực ống vào, mực tuộc ăn gọn ơ. Nhưng nếu nó quơ râu về phía người cho ăn, sau khi ăn con mực thứ hai, là nó xin con cá đấy. Người ta bảo nó không có não, nhưng không ngu. Mực không có tính quần xã (asocial), nhưng con người còn biết rất ít về mối quan hệ của nó như những loài khác nhốt chung trong bể rộng như thế nào. Nó không có rờ rẫm gì đến hàng xóm, nhưng các bộ cảm hóa của chúng thu thập thông tin hóa chất cách xa nó đến gần 30m. Nhạy hơn lưỡi người gấp 100 lần. Nhưng thật khó hiểu hơn khi một con mực tuộc sống trong bể nuôi Seattle Aquarium chứa 1.500.000 lít nước với một số cá nhám gai dài từ 1,2m đến 1,5m, bị nó hạ sát hết và bỏ xác tại chỗ chớ không ăn thịt. Nhiều nhà khoa học xác nhận nó không có hệ thần kinh trung ương. Peter Godfrey-Smith, một triết gia chuyên sống gần mực nang và mực tuộc lớn con vào những mùa hè ở Cảng Sydney, nhận định: “Nó không như người. Hãy nhìn vào toàn bộ tế bào thần kinh của nó ở những cánh tay.” Mực tuộc có thể có những cánh tay nhát và những cánh tay mạnh. Nhà nghiên cứu ở Đại học Vienna Ruth Byrne cho biết những con mực tuộc bà bắt được luôn luôn đưa ra một cánh tay để thám thính những vật mới, mặc dầu tay chúng đều khéo léo như nhau.”

Tới đây, bạn có còn rạo rực với món mực tuộc nướng sa tế hay không? Chắc rằng không! Gần mực thì thương!

Thu Nguyên

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.