Những con đường khu Tân Định

Nhà số 194-196, đường Trần Quang Khải, hồi hai thập niên 50-60 là nhà bảo sanh Ngô Liêng (Maternité Ngô Liêng, Sage femme d’état Ngô Liêng Chơn, tốt nghiệp Y khoa đại học Hà Nội). Sau là trường Tân Thạnh; nay là Trường đại học Kinh tế tp.HCM cơ sở D.

Nguyễn Đắc Thịnh

II. Đường Đinh Công Tráng (đối diện nhà thờ Tân Định): hướng đi từ Hai Bà Trưng

xe-ngua-2516-1546327693

Mã Lộ là đường xe ngựa chạy. Ngựa nay còn đâu? (hình mình họa)

  1. Bên số lẻ (lề phải) đường Đinh Công Tráng có:

1. Nhà bảo sanh An Kỳ số 65 (nay là nhà tập thể).

2. Ngũ hành miếu số 74 (nay là khách sạn).

3. Hẻm 76 thông ra đường Thạch Thị Thanh và Võ Thị Sáu.

4. Lớp nhạc của nhạc sỹ Vũ Chấn số …… (sau là phòng khám bác sỹ Vũ Lê Chuyên).

    B. Bên số chẵn (lề trái) đường Đinh Công Tráng có:

    1. Tiệm ảnh Duy Hy (đóng cửa năm 1995) số 80.

    2. Hẻm số 36 : Cư xá cảnh sát quốc gia. Nghệ sĩ Tùng Lâm trước sống tại đây.

3. Trường trung học Les Lauriers – Vinh Quang số 2: tư thục, dạy bằng tiếng Pháp theo chương trình Pháp, sau có thêm chương trình Việt. (Năm 1947 nhạc sỹ Lam Phương đã học tại trường này). Sau 1975 là trường Văn Minh, nay là trường tiểu học Đuốc Sống cơ sở 1.

    III. Đường Nguyễn Hữu Cầu (trước là Trần Văn Thạch): hướng đi từ Hai Bà Trưng

  1. Bên số lẻ (lề phải) đường Nguyễn Hữu Cầu có:

    1. Tiệm trà Con Chuột – Tăng Trực Ký, số 127: bán trà các loại, bánh bích quy, mì ăn liền hai cua, hai tôm.

    2. Tiệm trà Ích Ký số 123: bán trà các loại, bánh bích quy, mì ăn liền hai cua, hai tôm.

    3. Tạp hóa Thành Thơi.

    4. Tạp hóa Kiền Lợi.

    5. Kem Bạch Tuyết.

    6. Tiệm thuốc bắc ………………….. số 81.

7. Hẻm số 79: thông ra hẻm 36 Đinh Công Tráng. Đầu hẻm có quán bánh cuốn chả lụa; 3 ghế hớt tóc và trại bán gà vịt.

    B. Bên số chẵn (lề trái) đường Nguyễn Hữu Cầu có:

    1. Chợ Tân Định.

    2. Đường Mã Lộ.

    3. Yểm Yểm thư quán số 72C.

    4. Rạp chiếu bóng Kinh Đô (Cinéma Modern – Mô Đẹc) số 72.

    5. Hẻm Sáu Hộ số 52.

    6. Khách sạn Đồng Lạc số 28.

    7. Tiệm văn hóa phẩm Thế Giới số 22.

    8. Bar Thăng Long số 2.

    IV. Đường Thạch Thị Thanh (trước là Lý Trần Quán): hướng đi từ Nguyễn Hữu Cầu

    A. Bên số lẻ (lề phải) đường Thạch Thị Thanh có:

    1. Tiệm giặt ủi Long Thành số 89.

    B. Bên số chẵn (lề trái) đường Thạch Thị Thanh có:

    1. Đường Hiền Quang: thông ra đường Nguyễn Phi Khanh gặp Sơn Trà đình.

    2. Trường mẫu giáo Mạnh Mẫu số 96 (nay là trường tiểu học Đuốc Sống).

    3. Chả cá Như Ý số 82-80-78.

    4. Tiệm mì hủ tiếu số 76.

    5. Hẻm Tiên Dược số 74.

    6. Tiệm sửa chữa vô tuyến điện Selecta Radio số 70 của ông kỹ sư Phan Quang Tấn (giáo sư trường đại học kỹ thuật Phú Thọ, chuyên viên nhà máy giấy Cogido).

    7. Chả cá Sơn Hải số 64 với biểu tượng con cá bao quanh bởi đèn néon xanh, để vô quán phải qua năm bậc cấp, đặc biệt có món ốc nhồi hấp gừng.

    8. Trường Minh Trí hẻm số 62.

    9. Trường Michelet 2: dạy lớp mẫu giáo chương trình Pháp, cũng là biệt thự của chủ trường Michelet) số 30. (Nay là nhà tập thể).

    V. Đường Võ Thị Sáu (trước là Hiền Vương): hướng từ góc Nguyễn Phi Khanh

    A. Bên số chẵn (lề phải) đường Võ Thị Sáu có:

    1. Hớt tóc Đơ số 10B.

    2. Đền thờ đức Trần Hưng Đạo, số 36.

    3. Sở vệ sinh số 42-44 (nay là Công ty Môi trường đô thị).

4. Trường tiểu học Michelet (dạy chương trình Pháp văn) số 60 (nay là trường tiểu học Trần Quang Khải).

    5. Phòng mạch bác sỹ Nguyễn Thị Hạnh số 66.

    6. Đại lý tivi Sharp số 90A (đầu hẻm con két).

    7. Trường dạy lái xe Giáp Văn Thập số 90. Ông Giáp Văn Thập là dân biểu Sài Gòn.

    8. Phòng răng Trương Văn Ngọc (giáo sư trường đại học Nha khoa Sài Gòn) số 90G.

    9. Nhà diễn viên La Thoại Tân số 96.

    10. Hẻm 98 có cư xá của người Pháp nên thường gọi hẻm bà đầm

    11. Hẻm Mayer số 106 thông ra hẻm 220 Hai Bà Trưng:

    12. Cơm tấm cô Tám số 114.

13. Tiệm uốn tóc Thanh Long Mới số 118: chuyên uốn tóc, trang điểm, đặc biệt làm tóc giả. Nữ nghệ sĩ cải lương Mỹ Châu là khách vip tại đây.

    14. Trường dạy lái xe Mayer số 120.

    15. Giò chả Lan Hương số 126: chuyên chả lụa, chả quế và thịt đông.

    16. Tiệm bánh kẹo Chí Nghĩa số 136: chuyên làm bánh, kẹo các loại.

    17. Hẻm Hiền Vương số 140 có: xe mì hủ tiếu Thành Ký; quầy tráng bánh cuốn và các món ăn khác.

    18. Biệt thự số 142 của chủ nhân rạp Kinh Đô. Có lúc là salon Mayer (bán xe hơi).

    19. Văn phòng phẩm Bích Hội số 144A.

    20. Hẻm 146 dẫn vào trường Lasan Đức Minh.

    21. Phở gà Hương Bình số 146.

    22. Tiệm thuốc bắc Hạnh Hòa Đường số 148A.

23. Phở gà Bắc Hà số 148E.

    24. Phở Bình số 150.

25. Tiệm hàn xì Nam Kim số 160B: chuyên hàn gió đá, hàn điện.

    26. Hẻm Đức Mẹ La Vang số 160.

    27. Nhà may Thái Lai số 164A.

    28. Nhà may Tân Hà số 168A.

    29. Tiệm ảnh Nam Hưng số 168B.

    30. Giò chả Phú Hương số 168.

    B. Bên số lẻ (lề trái) đường Võ Thị Sáu có:

    1. Đường Phan Tôn.

    2. Tường bao nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi (nghĩa trang của giới thượng lưu Sài Gòn, trước còn gọi là đức thánh Tây) nay là công viên Lê Văn Tám.

    3. Đường Trần Tấn Phát (nay là Trương Quyền): có chung cư nằm sau trường Nguyễn Công Trứ. Nghệ sỹ Mỹ Chi ở tại đây.

    4. Đường Duy Tân (nay là Phạm Ngọc Thạch).

    5. Cây xăng Duy Tân.

    6. Tiệm hớt tóc Hồi Xuân.

    VI. Đường Trần Quang Khải: hướng đi từ Hai Bà Trưng

  1. Bên số lẻ (lề phải) đường Trần Quang Khải có:

1. Đình Phú Hòa số 159: Vào những năm 1960 đình là nơi tổ chức diễn tuồng tích hát bộ, dân trong vùng đến xem rất đông. Quán cà phê của nghệ sĩ cải lương nổi tiếng Bảy Nhiêu (thân phụ của các nghệ sĩ Kim Cúc, Kim Lan) từng đặt tại đình này.

2. Tiệm cho thuê sách Đức Hưng số 145.

3. Tiệm sắt và sửa ống nước Đức Kim số 147C.

4. Tiệm đàn Thu số 147B.

5. Tiệm hàn xì Nguyễn Văn số 147A: chuyên hàn gió đá, hàn điện.

6. Sửa Vespa Mai Văn số 143: chuyên sửa xe Vespa, Lambretta.

7. Nhà bảo sanh ……………………… số …… ;

8. Rạp hát bộ số 115 (nay là Cục thuế quận 1).

9. Đình Nam Chơn số 29.

10. Quang Nam Phật đường số 17.

11. Tiệm vàng Tiến Phát số 13.

    B. Bên số chẵn (lề trái) đường Trần Quang Khải có:

    1. Phòng mạch bác sĩ Nguyễn Văn Hạnh số 218: chuyên khám chữa bệnh trẻ em.

    2. Số 194-196: Thập niên 1950 đến 1960, là nhà bảo sanh Ngô Liêng (Maternité Ngô Liêng, Sage femme d’état Ngô Liêng Chơn, tốt nghiệp Y khoa đại học Hà Nội). Sau là trường Tân Thạnh; nay là Trường đại học Kinh tế tp.HCM cơ sở D.

    3. Quán cháo lòng góc đường Trần Quang Khải – Trần Nhật Duật.

    4. Xóm Vạn chài.

    5. Xóm Văn Hiến.

    6. Trường Sơn Hà (nay là trường Trần Quang Khải cơ sở 1) số 68/29B.

    7. Rạp hát Văn Hoa – Đa Kao số 62: có máy lạnh, ghế nệm, hệ thống âm thanh tối tân, màn ảnh lớn và giá vé rẻ. (Nói năng dài dòng văn tự bị chế giễu là “ văn hoa đa kao”).

    8. Cà phê Văn Hoa số 60.

    8. Ảnh viện Ngọc Chương số 20B.

    VII. Đường Nguyễn Hữu Cảnh (nay là Nguyễn Văn Nguyễn): hướng đi từ Trần Quang Khải

  1. Bên số chẵn (lề trái) đường Nguyễn Văn Nguyễn có:

1. Hãng Sáo – Des Montreuils: chuyên sản xuất cửa cuốn, màn sáo cửa sổ quay tay cho các biệt thự (sau năm 1975 là nhà máy cơ khí Tân Định, nay là Ficohome – Horizon Tower) số 214 Trần Quang Khải (biệt thự số 65 Mạc Đĩnh Chi có dùng màn sáo này).

    B. Bên số lẻ (lề phải) đường Nguyễn Văn Nguyễn có:

    1. Tiệm mài dao, kéo, tông đơ Trường Sơn số 24: nơi mài tông đơ uy tín của thợ hớt tóc Sài Gòn.

    2. Xóm Chùa có dân di cư 1954 sinh sống.

    3. Chùa Phước Thành số 214/19/27.

    VIII. Đường Trần Khánh Dư

    1. Trường tiểu học Trần Khánh Dư số 53 Trần Khánh Dư.

2. Cuối đường giáp với kênh Nhiêu Lộc có vựa vật liệu xây dựng Tư Hương.

3. Nhà thờ …………………..

    Ngoài ra, một số địa điểm cũng được xem thuộc vùng Tân Định như:

– Trường tiểu học con trai Tân Định (École de Garçon Tan Dinh): Năm 1970 trường đổi tên là trường Trung tiểu học Tân Định. Niên khóa 1973-1974 phát triển thành trường Trung học đô thị Tân Định (dạy học sinh tiểu học và trung học cơ sở và có cấp lớp 10). Nay là Trường tiểu học Nguyễn Thái Sơn, cổng trước số 12 Huỳnh Tịnh Của, cổng sau đi vào hẻm số 371 (hẻm cư xá sĩ quan cảnh sát quốc gia).

– Trường nữ sinh Đồ Chiểu (École Des Filles Tan Dinh, nay là Trường THPT Nguyễn Thị Diệu) số 12 Nguyễn Đình Chiểu (nay là đường Trần Quốc Toản). Năm 1954, trường trung học công lập Trần Lục từ Phát Diệm di cư vào Nam và ở ghép (dạy vào buổi chiều). Niên khóa 1972-1973 trường Trần Lục dời đi quận 10 và chuyển thành trường cấp II-III công lập Nguyễn Du.

– Tiểu học Tư thục Nguyễn Huệ số 17/17 đường Yên Đỗ: có lớp luyện thi ĐỆ THẤT BẢO ĐẢM với thầy Phan Văn Là, học lớp này phụ huynh chỉ làm giấy cam kết với Trung tâm và đóng một khoản lệ phí, khi học sinh đậu vào Đệ Thất (lớp 6) trường công thì mới đóng số bạc là bốn ngàn đồng (năm 1969-1970), nếu trượt không phải đóng thêm một khoản nào nữa.

– Rạp chiếu bóng Casino – Đa Kao (nay là rạp Cầu Bông) số 207 Đinh Tiên Hoàng.

– Thạch chè Hiển Khánh số …… Đinh Tiên Hoàng: bán thạch sợi nhỏ trắng đựng trong chén nhỏ với đá bào, chè đậu xanh nấu đặc, bánh xu xê, bánh gai.

– Hải ký mì gia.

– Sơn Trà Đình số 113A Nguyễn Phi Khanh.

– Nữ công gia chánh Kim Dung số 79 Nguyễn Phi Khanh: bà Phạm Kim Dung là chủ, chuyên dạy làm bánh, mứt các loại và cắm hoa.

– Cơm tấm cô Ba số 100 Nguyễn Phi Khanh: cơm tấm rất ngon vì được nấu bằng nước luộc thịt.

– Bảo sanh Hà Đông Hà góc Bà Lê Chân – Mã Lộ.

– Trường trung học Văn Lang (nay là trường trung học cơ sở Văn Lang) số 51 Trần Quý Khoách.

– Việt Nam học đường số 56A Trần Quý Khoách (góc Nguyễn Văn Nguyễn).

– Trường Huỳnh Khương Ninh (nay là trường THCS Huỳnh Khương Ninh) số 61 Huỳnh Khương Ninh.

– Trường Huỳnh Thị Ngà số 10 Trần Nhật Duật (nay là Ban quản lý hạ tầng).

– Trường Bác Ái (người Tàu) trên đường Trần Khắc Chân.

– Vạn Thọ cổ tự số 247 Hoàng Sa: có Phòng khám bệnh từ thiện trong chùa điều trị các bệnh về xương khớp.

– Đường Điện Biên Phủ (trước là Phan Thanh Giản) có: Tư gia giáo sư toán học Đặng Đình Áng số 162; Nhà may Lến số 154; Tiệm đóng sách Văn Thơ số 150.

– Đức thánh Chà (đã giải tỏa) đường Lý Văn Phức.

  Dựa vào trí nhớ của: bản thân, các anh em, các bạn, chúng tôi cố gắng thống kê được các bảng hiệu như trên, chắc chắn còn thiếu sót rất nhiều địa chỉ khác (những dấu …… là những thông tin không còn nhớ). Mong muốn thì nhiều mà sức người có hạn, rất mong người đọc thông cảm bỏ qua sai sót.

  Các cửa hiệu trên đã từng hoạt động nhộn nhịp trước năm 1975 tại các trục đường khu Tân Định. Nay thì “Vật đổi, sao dời“, chủ hiệu đa phần đã khuất núi, nhà thì đổi chủ nên chỉ còn vài cửa tiệm do con cháu duy trì đến nay (tháng 7 năm 2021) như:

    1. Tiệm kính Kính Tiên số 143B Trần Quang Khải.

2.  Ảnh viện Ngọc Chương số 20B Trần Quang Khải.

3. Xe kính ông Kế trước số nhà 292 Hai Bà Trưng.

4. Cơm tấm cô Tám số 114 Võ Thị Sáu.

5. Uốn tóc Thanh Long Mới số 118 Võ Thị Sáu.

6. Xe mì hủ tiếu Thành Ký hẻm 140 Võ Thị Sáu.

7. Nhà thuốc Kim Tân số 419 Hai Bà Trưng.

8. Thuốc cam Hàng Bạc – Nhơn Phong đường số 447B Hai Bà Trưng.

9. Cà phê Đức Thành số 218 Hai Bà Trưng.

Nguyễn Đắc Thịnh (Sài Gòn 14/07/2021)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.