Khúc cầm tiêu “Chính tà lãng mạn”

Tôi đọc Tiếu Ngạo Giang Hồ “real time” và thích bộ truyện này, dù chưa chắc đây là bộ hay nhất. Có lẽ vì thế, nhân vật mà tôi nhớ nhất là anh chàng lãng tử Lệnh Hồ Xung.

Nguyễn Văn Đạo

giang hồ

Vì đã được “giáo dục” từ những bộ kiếm hiệp kinh điển trước đó của Kim Dung như Anh hùng xạ điêu, Cô gái Đồ Long,… kể cả bộ Võ Lâm Ngũ Bá mà sau này mới biết là Kim Dung giả, tôi không ngạc nhiên trước kiểu nhập đề lung khởi của Kim Dung, và không nghĩ nhân vật Lâm Bình Chi sẽ là vai chính.

Nhưng chuyến này sư phụ Kim Dung đã ra chiêu mới, để cho nhân vật chính, “đại sư ca” bí ẩn này thấp thoáng qua các cuộc hỗn chiến với đám đệ tử phái Thanh Thành, với những hành động rất chi là ngang ngược, bất cần đời.Tôi đã hơi shock khi dần dà biết ra gã này là nhân vật chính của truyện. Mẫu hình của những nhân vật chính trong truyện của Kim Dung thường có lý lịch rất rõ ràng, ít nhất cũng từ đời song thân phụ mẫu. Học hành ở đâu, thoát ly gia đình tham gia giang hồ khi nào, đều trong sáng như ban ngày. Thế mà, gã Lệnh Hồ Xung này thì khác hẳn. Gã từ đâu tới, không ai biết. Gã sẽ đi về đâu (sau khi bị sư phụ đuổi khỏi môn phái) cũng không đoán ra được.

Xuất thân là đứa bé mồ côi, độc giả đã quen mô-típ truyện kiếm hiệp bèn ngóng cổ chờ xem đến hồi nào thì hé ra chuyện “năm xưa, trong một đêm mưa gió bão bùng, một đám người áo đen bịt mặt tràn vào gia trang, giết sạch cả nhà trừ một đứa bé may mắn thoát nạn, sau này trở thành võ lâm đệ nhất … cái gì đó, quay lại đi tầm thù báo oán …”. Nhưng không, cho đến hết truyện cũng chẳng ai biết Lệnh Hồ công tử xuất thân thuộc thành phần nào, con cái nhà ai, bần nông hay điền chủ!

Trở lại việc xuất hiện của Lệnh Hồ Xung , vừa xong những cuộc ẩu đả với đệ tử phái Thanh Thành, người đọc chưa kịp hình dung đại ca Lệnh Hồ Xung thuộc phái tà hay chính thì bác Kim Dung lại lôi chàng vào cuộc đánh nhau rượt đuổi và tình cảm éo le đẫm nước mắt giữa Lệnh Hồ công tử, dâm tặc Điền Bá Quang và ni cô ngây thơ Nghi Lâm.

Phải nói rằng, qua những cuộc quyết đấu giữa Lệnh Hồ Xung và Điền Bá Quang, Lệnh Hồ công tử đã tỏ ra là một kẻ đầy khí phách giang hồ, một mặt cũng đủ trí trá để kết bằng hữu với Điền Bá Quang hầu lập mưu cứu Nghi Lâm. Mặt khác lại vẫn nhất quyết xả thân để cứu nàng như một người quân tử chân chính.

Trong cuộc đấu trí và đấu võ với Điền Bá Quang, Lệnh Hồ Xung tỏ ra như một anh hùng hào sảng, vì chuyện lớn bỏ qua chuyện nhỏ, sẵn sàng dùng mưu trí dù hơi xảo trá để cứu người, có vẻ như rất khác với mẫu mực nghiêm khắc của sư phụ Quân Tử Kiếm Nhạc Bất Quần.

Thế nhưng khi trở lại môi trường phái Hoa Sơn, Lệnh Hồ Xung lại trở thành một đệ tử ngoan ngoãn, một đại sư ca hết lòng hết dạ với các sư đệ và đặc biệt là nàng sư muội. Ta có thể hiểu Lệnh Hồ Xung đã coi môn phái Hoa Sơn như gia đình ruột thịt của mình, đi đâu làm gì cũng chừa lại một phương cho sư môn, dù phải chịu bao cay đắng. Chỉ từ khi bị đuổi khỏi phái Hoa Sơn, lúc đó Lệnh Hồ Xung mới tung cánh bay cao, trở lại con người thực của mình.

Việc Lệnh Hồ Xung học được Độc Cô Cửu Kiếm từ sư thúc tổ Phong Thanh Dương để bắt đầu bước giang hồ như một “đệ nhất kiếm sĩ” làm ta liên tưởng tới chuyện Dương Qua sau khi được truyền thụ “kiếm đạo” của Độc Cô Cầu Bại. Tuy nhiên, sự khác nhau giữa Lệnh Hồ Xung và Dương Qua, là Lệnh Hồ Xung không hề được trao thanh kiếm nào, nhưng đồng thời lại học được chín chiêu kiếm để trở thành kiếm sĩ thượng thừa. Kể ra chỗ này Kim Dung tiên sinh cũng hơi tự mâu thuẫn, khi một bên đưa ra nguyên lý độc đáo “dĩ vô chiêu thắng hữu chiêu”, một bên vẫn có “cửu thức” để thắng thiên hạ. Vô chiêu, nhưng lại hữu thức (phá kiếm thức ….), thật là rắc rối!

Từ khi mang trong người chứng bệnh quái dị do Đào Cốc Lục Tiên gây ra, Lệnh Hồ Xung lê bước giang hồ, vừa mất tiểu muội, vừa không còn sư môn, không biết sống nay chết mai như thế nào, thế là chàng bất cần đời, sẵn sàng giao lưu kết bạn với đủ hạng người. Nhưng chính nhờ tính khẳng khái và bất cần này, Lệnh Hồ Xung đã được lòng anh em giang hồ hắc bạch, kèm thêm trợ thủ vô hình “Cô Cô” Doanh Doanh sau lưng nên đi tới đầu cũng được hết lòng giúp đỡ, thậm chí còn được Bang chủ Ngũ Độc Giáo Lam Phượng Hoàng .. gạ gẫm trao tình.

Có lẽ trong các tác phẩm của Kim Dung, chẳng có bộ truyện nào mà nhân vật chính người ngợm bèo nhèo, võ công có mà như không, lang thang lếch thếch khắp nơi như phế nhân, nhưng chỉ nhờ cái tính vừa bướng bỉnh ngang ngược, vừa hào sảng với bạn bè mà được giang hồ đồng đạo mến mộ. Khổ nỗi, hầu hết các bạn bè giang hồ này đều thuộc giới Hắc đạo, khởi đầu do chỉ đạo của cô cô Doanh Doanh mà ra, nên ngày Lệnh Hồ Xung càng cách xa con đường “Chính đạo”.

Con người Lệnh Hồ Xung khinh bạc như vậy, thế nhưng bản chất bên trong vẫn là một bậc hiền lương quân tử. Với bao người đẹp từ ngây thơ như ni cô Nghi Lâm đến “giang hồ trinh nữ” như giáo chủ Lam Phượng Hoàng. Và đặc biệt với Doanh Doanh từ lúc còn là Cô Cô đến khi lộ mặt là Nhậm tiểu thơ, Lệnh Hồ Xung vẫn giữ được lễ nghĩa đạo đức, quyết “ăn mặn nhưng ngủ chay” không thua gì bậc chính nhân quân tử.

Khí phách giang hồ khiến Lệnh Hồ Xung có được nhiều bằng hữu tốt, nhưng chính ra nhờ cái máu chung tình mà Lệnh Hồ Xung mới chiếm được trái tim của Nhậm tiểu thơ. Chung tình và thất tình, đến mức khi mê sảng là lảm nhảm những câu chuyện từ ngày xưa với tiểu muội, và khi tỷ đấu với nhau thì (cố tình) ngây người ra hứng kiếm để chịu thua. So ra thì tình huống này khá giống với lúc Trương Vô Kỵ đấu chưởng với Chu Chỉ Nhược, đã hốt hoảng thu kình lực về vì sợ đả thương Chu muội, kết quả cả hai (Lệnh Hồ Xung và Trương Vô Kỵ) đều lãnh đủ một cú trọng thương.

 Có những chi tiết nhỏ nhưng lộ ra bản chất của một nhân vật. Trong Tiếu Ngạo Giang Hồ, gần đoạn kết, khi Phương Chứng đại sư đến thăm Lệnh Hồ Xung, anh chàng vội vàng chạy ra đón đến quên cả xỏ dép mà không biết. Chi tiết này tuy nhỏ nhưng biểu lộ rõ tính tình phóng khoáng và không câu nệ tiểu tiết của Lệnh Hồ Xung.

Và cuối truyện, là một hình ảnh thật đẹp của cặp tình nhân Lệnh Hồ Xung và Doanh Doanh, một “chính”, một “tà”cùng nhau tấu khúc nhạc Tiếu Ngạo Giang Hồ.

Tiếu ngạo giang hồ là khúc nhạc cầm-tiêu của Lưu Chính Phong và Khúc Dương, đôi bạn tri kỷ, một “chánh”, một “tà” hợp soạn. Họ đã cũng nhau hợp tấu cầm-tiêu bản “Tiếu ngoại giang hồ”, cất tiếng cười bi phẫn trước khi bước ra khỏi cõi đời chính-tà lẫn lộn. Lệnh Hồ Xung được trao thừa kế bản cầm phổ này. Và giờ đây, cặp tình nhân một “chính”, một “tà” tấu lại khúc nhạc của tiền nhân.

Hình ảnh vừa lãng mạn, vừa như một biểu tượng của hòa hợp giữa chính và tà, giữa hắc đạo và bạch đạo. Những hình ảnh như thế thường loáng thoáng có mặt trong các bộ tiểu thuyết của Kim Dung. Có phải chăng đây là ước mơ của ông, và cũng là ước mơ của nhân loại?

Nguyễn Văn Đạo

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.