Không biết ăn mắm kho nên bị Nhựt nghi là Tây, bắt nhốt

Trước khi trở thành soạn giả cải lương, Thanh Cao là kép hát sáng giá. Tướng tá đẹp trai, cao lớn, giống lai Tây, nên bị Nhựt nghi là dính líu tới Tây, bắt về đồn và bị nhốt chi vì không biết ăn mắm kho, nên theo lính Nhựt anh không thể là người Việt

Ngành Mai (trích trong “100 năm cải lương Việt Nam”)

Soạn giả Thanh Cao khi còn là nghệ sĩ hát ở gánh Đồng Thinh của bầu Hai Liêm, lúc đoàn đang hát tại Giồng Trôm, Bến Tre, thì xảy ra biến cố Nhựt đảo chánh, ngày 9 tháng 3 năm 1945.

Soạn giả Tám Cao.

Đoàn tạm ngưng hoạt động, nghệ sĩ Thanh Cao đi lang thang ngoài chợ, tướng anh cao lớn như Tây, mũi cũng cao lại mặc đồ Tây tươm tất. Thời này ở vùng quê đa số thiên hạ mặc đồ bà ba đen, hoặc trắng, mà Thanh Cao lại ăn diện như Tây, nên lính Nhựt thấy Thanh Cao nghi anh là Tây lai nên bắt đem về đồn. Tin này làm xôn xao cả chợ Giồng Trôm, hề Giáo Xe liền mang giấy tờ chứng minh Thanh Cao không phải là Tây lai, nhưng lính Nhựt không tin. Lính Nhựt còn dò biết Thanh Cao biết rành tiếng Pháp nên chúng càng nghi. Bởi vậy qua viên thông ngôn lính Nhựt hỏi anh:

– Này, anh có biết ăn mắm kho không?

Thanh Cao từ nhỏ tới lớn không ăn được mắm nên anh trả lời:

– Dạ, tôi không biết ăn mắm kho.

Lính Nhựt cười, càng khẳng định anh là Tây lai và đem nhốt vào khám. Lúc vào nhà giam Thanh Cao tự trách mình là người Việt mà không tập ăn mắm kho như mọi người nên mới khổ như vậy.

Mãi đến mấy hôm sau ông bầu Hai Liêm đích thân đến đồn Nhựt làm giấy bảo lãnh Thanh Cao, anh mới được thả ra và đoàn tiếp tục lưu diễn.

Nhờ ca vọng cổ mùi, Thanh Cao khỏi ở tù

Lại thêm một chuyện khá ngộ nghĩnh cũng liên quan đến soạn giả Thanh Cao, xảy ra hồi năm 1945 ở Giồng Trôm, Bến Tre, mà người trong giới cải lương lúc bấy giờ ai nghe qua cũng vừa cười vừa mừng cho soạn giả nhà ta.

Số là sau khi Thanh Cao bị Nhựt bắt và thả ra thì anh theo đoàn Đồng Thinh đi hát lẩn quẩn trong nội tỉnh Bến Tre, sau đó mới dọn đi lưu diễn ngoài tỉnh. Lúc đang hát tại đình Cầu Cái Đôi thì Việt Minh cướp chính quyền, đoàn liền kéo về Giồng Trôm ngưng nghỉ.

Rồi không biết Thanh Cao có gia nhập tổ chức nào của Việt Minh hay không, mà sau khi Tây trở lại, đoàn hát đi lưu diễn xa, Thanh Cao cũng lại đi theo.

Đoàn Đồng Thinh dọn đến Vĩnh Long hát tại miễu Quốc Công được một, hai đêm. Ngày nọ, nghệ sĩ Thanh Cao đang tắm dưới bờ sông thì lính Tây ập đến bắt anh đem về đồn. Lần này lại cũng chính hề Giáo Xe mang giấy tờ đến đồn nói tiếng Tây thẳng với trung úy người Pháp, nhưng viên sếp đồn này cương quyết không thả Thanh Cao. May đâu, sau đó vợ của viên trung úy Pháp (người Việt) chợt đến thấy Thanh Cao liền hỏi chồng:

– Tại sao anh lại bắt người này? Nó là kép hát mà, tôi còn nhớ mặt, hồi hôm nó đóng vai Tôn Tẩn hay lắm mà…

Trung úy Tây lắc đầu, không chịu nghe lời vợ thả nghệ sĩ Thanh Cao:

– Người ta mách nó và Việt Minh, là Quốc gia Tự vệ cuộc…

Ba hôm sau, bà vợ của sếp Tây sau khi đi chợ về lại nói với chồng:

– Này, anh không thấy sao, nó là kép chánh của đoàn hát. Anh bắt nó, mấy hôm nay đoàn hát tại miễu Quốc Công phải ngưng hát đó. Phải thả nó ra để nó hát cho dân chúng xem hát chớ, người ta bàn tán xôn xao lắm đó…

Viên trung úy Pháp còn đang lưỡng lự thì bà vợ nói tiếp:

– Hãy biểu nó ca vọng cổ nghe là biết liền.

Thế là Thanh Cao được dẫn từ nhà giam ra ca bài Tôn Tẩn giả điên, bài ca do Út Trà Ôn ca trong dĩa hát. Người ta không hiểu có phải nhờ Thanh Cao ca vọng cổ mùi rệu hay vì sếp Tây nể nang bà vợ Việt mà xem lại giấy tờ rồi thả Thanh Cao về đoàn hát.

Đôi nét về soạn giả Thanh Cao (từ RFA)

Soạn giả Thanh Cao tên thật là Nguyễn Văn Cao, còn được gọi là Tám Cao, sanh năm 1923 tại làng Cổ Cò, Cái Bè. Anh học trường Tiểu Học Cái Bè, lúc đó các xã Cổ Cò, Mỹ Thiện, Cái Thia, Giồng Dứa có phong trào đờn ca tài tử nên anh Tám Cao theo chú bác trong thôn xóm học đờn ca. Anh biết đờn kìm, biết ca đầy đủ các bản ba Nam, sáu Bắc, Bảy bài và vọng cổ, giọng hát rất trong, giọng ca khỏe khoắn, hơi ngân dài và êm dịu nên nổi tiếng là danh ca Tám Cao trong ban đàn ca tài tử của quận Cái Bè.

Năm 1939, Bà Giáo Chuẩn bầu gánh hát Tiếng Chuông, trong dịp hát ở rạp Thầy Năm Tú, nghe tiếng danh ca Tám Cao ở Cổ Cò, phái quản lý mời anh đến ký giao kèo về hát cho gánh hát Tiếng Chuông và đặt cho anh nghệ danh Thanh Cao vì giọng ca vọng cổ của anh cao vút và ngân vang như giọng ca của danh ca Thanh Tao.

Nghệ sĩ Thanh Cao, 16 tuổi trở thành kép chánh của gánh hát Tiếng chuông nhờ có sắc vóc đẹp trai, cao ráo, nước da trắng, ca vọng cổ mùi và hát rất hay các bài bản ngắn của soạn giả Mộng Vân. Anh đã hát qua các tuồng Trộm Mắt Phật, Cánh Buồm Đen, Chiếc Lá Vàng, Kích Tôn Sơn Bá Tước,… Lúc đó, kép Thanh Cao được khán giả ái mộ nồng nhiệt nên được các bầu gánh hát tranh nhau mời anh ký giao kèo. Nghệ sĩ Thanh Cao đã hát qua các gánh hát Mộng Vân, Tỷ Phượng. Đây là hai gánh hát tiêu biểu của dòng sân khấu kiếm hiệp thời đó.

Năm 1947, nghệ sĩ Thanh Cao sáng tác vở tuồng cải lương đầu tiên, mang tựa đề Phi Vân Kiếm Khách, được dàn dựng trên sân khấu Tỷ Phượng. Vở tuồng Phi Vân Kiếm Khách rất ăn khách, vì tuy mới sáng tác một vở đầu tay nhưng nghệ sĩ Thanh Cao từng hát nhiều tuồng loại kiếm hiệp của soạn giả bậc thầy Mộng Vân nên anh biết chọn cốt truyện có nhiều tình tiết sôi động để tạo điều kiện cho diễn viên phô trương những màn ca diễn hấp dẫn đậm chất cải lương. Nghệ sĩ Thanh Cao thủ vai kép chánh trong tuồng, có nhiều lớp ca vọng cổ hớp hồn khán giả, do đó danh tiếng của Thanh Cao càng nổi bật.

2 thoughts on “Không biết ăn mắm kho nên bị Nhựt nghi là Tây, bắt nhốt

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.