Một vòng thị trường sách bán xon trên vỉa hè Sài Gòn

Sinh hoạt sách báo ở VN (thời điểm 1973) có một khía cạnh hết sức độc đáo.

Đó là thị trường mua, bán sách xon (Tiếng Pháp: Solde=hàng bán hạ giá)

Trung tâm của thị trường sách xon là lề đường Công Lý, khúc từ ngã tư đường Lê Lợi lên tới gần ngã tư đường Hàm Nghi.

Nhật Tiến, Thiếu Nhi số 96 ra ngày 1.7.1973

Một rừng sách báo tràn ngập hai bên vỉa hè: sách bầy la liệt ở dưới đất, sách nằm ngổn ngang trên sạp gỗ đóng sơ sài, sách dựng bên bờ tường, sách nằm trong thùng sữa, sách chất thành đống, cao thành ngọn dưới gốc cây, bên miệng cống, không mái che, không thảm lót, sách chen chúc với chỗ đậu xe hơi, lấn át nơi dựng xe gắn máy, choán cả đường đi của mọi người đang chen chúc.

Chợ sách xon ở Sài Gòn trước 1975. Ảnh: T.L.

Lạc vào đây, người ta ngợp mắt vì sách, lách qua sách mà đi, dẫm lên sách mà sấn tới, bò lổm ngổm trên từng đống sách để bới, để tìm. Gặp cuốn nào không vừa ý thì liệng đại xuống rồi lại bới nữa, tìm nữa… dưới ánh nắng gay gắt như đổ lửa hay dưới bầu trời vần vũ đe dọa bởi cơn mưa.

Những ai thích sách, yêu sách, ít tiền mà vẫn muốn có sách cất giữ thì không thể không ghé nơi đây một lần. Đối với những dân mọt sách, đã từng phải bỏ ra cả ngàn bạc để mua một cuốn sách mỏng teo trong tiệm sách (trong khi giá một cuốn báo Thiếu Nhi 32 trang là 50 đồng theo thời giá năm 1972, qua năm 73 lên giá 60 đồng) hẳn thấy giá cả ở đây quả là một… thiên đường!

Một cái nhìn sơ lược

Đi vào chợ sách, muốn tìm được những cuốn sách tốt, sách quý nằm trong những đống sách ngút ngàn, trước tiên phải có tinh thần mê sách, rồi thứ đến là có nhiều thì giờ rảnh rỗi. Phải chịu khó mấy mò, ngồi lê bê lết bết trước đống sách hết giờ này qua giờ khác, để lục, để tìm, để lựa chọn, và nếu gặp may mắn, ta có thể moi ra được nhiều cuốn sách đáng giá một cách bất ngờ. Như thể:

– Một cuốn Quốc Văn Giáo Khoa Thư lớp Đồng Ấu in năm 1942 được bán với giá 20 đồng.

– Một cuốn Quốc Văn Sơ Học độc bản in năm 1936 bán 60 đồng.

– Tập truyện dài Cu Tý của Thy Thy Tống Ngọc do họa sĩ Vi-Vu Bùi Xuân Phái minh họa bìa, in năm 1953 ở Hà Nội bán có 50.

– Bộ Thiên Văn Học của Nguyễn Dương Đôn in năm 1949 trọn bộ hai cuốn bán 160 đồng.

– Tập truyện Nhân Gian, minh họa theo lối cổ truyền, in mầu, xuất bản ở Hà Nội 1960 (không hiểu vì lý do nào lại lạc vô rừng sách xon ở Sài Gòn!) được bán với giá 20 đồng, chưa bằng nửa giá tờ tuần báo Thiếu Nhi!

– Cuốn tiểu thuyết giáo dục Truyện Loài Vật của Tô Hoài, ấn bản 1952 của nhà Chính Ký ở Hà Nội, gồm năm tập truyện đã in trong tuần báo Truyền Bá ngày xưa, dầy 214 trang, chỉ bán với giá 40 đồng v.v…

Đó là kể những sách đã tuyệt bản mà lâu lâu gặp may, người chơi sách có thể bắt gặp nó đang nằm lăn lóc giữa những chồng sách ngổn ngang bên vỉa hè.

Còn về những cuốn sách giá trị nhưng chưa tuyệt bản thì cũng có thể mua được dễ dàng ở chợ sách bán xon với giá rẻ mạt. Thí dụ như:

– Cuốn Thú Chơi Sách của Vương Hồng Sển in năm 1960, dầy 176 trang do cơ sở Tự Do ấn hành, mặc dầu đã dán giá mới 250 đồng cũng bán với giá 100 đồng.

– Cuốn Liêu Trai Chí Dị của Bồ Tùng Linh, Nguyễn Hoạt dịch dầy 230 trang do cơ sở Tự Do ấn hành năm 1960 cũng bán đồng giá 100 đồng.

– Bộ truyện lừng danh Cuộc đời ly kỳ của bác sĩ Arrow Smith, giải Nobel Văn Chương năm 1930, Trương Bảo Sơn dịch, ấn bản offset in ở Phi Luật Tân, trọn bộ 2 cuốn dầy ngót 1.000 trang, giá chỉ 400 đồng.

– Rồi những bộ báo quý như Văn Hóa Ngày Nay, Giữ Thơm Quê Mẹ, Quê Hương, Trình Bày, Đại Học Quân Sự, Tập san Quốc Phòng, những số báo lẻ ngoại quốc như Science et Vie, Mécanique Populaire, Tout Savoir, Femme et Ménager, Femme Aujourd’hui v.v… lâu lâu lại thấy xuất hiện cả chồng đã được chiếu cố rất kỹ bằng một giá rẻ mạt từ 20 đến 100 đồng tùy loại.

Trên đây mới chỉ là một vài nét sơ lược chỉ mặt, vạch tên một vài cuốn sách, tờ báo nằm trên vỉa hè. Để bạn đọc có ý niệm rõ ràng hơn về các sách báo bán xon, người viết thử cố gắng làm một sự phân loại chúng, mặc dầu trong rừng sách ngút ngàn hỗn tạp ấy, sự phân loại cũng chỉ rất là tương đối.

Phân loại các sách bán xon

A/ Sách Giáo Khoa:

Sách Giáo Khoa có thể chia làm nhiều thứ:

1) Loại sách Giáo Khoa thuộc chương trình cũ: Số lượng này hết sức đông đảo, bởi vì chương trình học trong vòng mười năm trở lại đây thay đổi gần như thường xuyên. Mỗi lần có một sự sửa đổi là một loạt sách, dù mới in ra, cũng trở nên lỗi thời. Sách vì thế có cơ hội đổ ra vỉa hè, thuộc đủ loại, nhiều nhất là sách Toán, Lý, Hóa, Công Dân, Sử Địa, Vạn Vật, Quốc Văn. Sách càng cũ giá bán càng rẻ: một cuốn Hóa Học lớp Đệ Nhất, một cuốn Vạn Vật Đệ Nhị, một cuốn Vật Lý Đệ Tam, giá đồng loạt 20 đồng. Nói rằng đó là những sách bỏ đi thì không đúng. Nó chỉ lỗi thời so với chương trình mới nhưng vẫn còn hữu dụng đối với người mua. Bởi chương trình học không gọi được là đổi mà chỉ là đảo. Tỷ dụ phần Quang Học, hồi năm 1958, 1959 nằm trong chương trình lớp Đệ Ngũ thì bây giờ leo lên chương trình lớp Đệ Tứ và Đệ Nhị. Phần Cơ cấu Nguyên tử trước ở chương trình lớp Đệ Nhất hay dự bị Đại Học thì bây giờ xuất hiện trong chương trình Hóa Học lớp Đệ Tam..v..v.. Cho nên học sinh muốn mua thêm sách để tham khảo, muốn có bài tập giải sẵn để trau giồi thêm bài học ở nhà trường khỏi phải tìm đâu xa. Trong rừng sách xon có đủ loại tên giáo sư đầy đủ uy tín, bảo đảm khả năng viết sách, có thể yên tâm bỏ ra hai chục mua một cuốn đem về học thêm.

Duy có một nhận xét sau này ta phải công nhận, là càng về sau này, kỹ thuật soạn sách, in sách Giáo Khoa càng tiến bộ. Cho nên một cuốn sách soạn theo cùng một chương trình, in hồi trước và in bây giờ đã có một sự khác biệt về phẩm chất ấn loát khá xa. Nhưng là một khách hàng nếu trung thành với sách bán xon, bạn cũng chẳng nên làm một cuộc so sánh làm chi. Chung qui cũng chỉ vì lẽ túi tiền eo hẹp…

2) Loại sách Giáo Khoa cóp y hệt sách ngoại quốc:

Đây là một lối làm ăn tuy bất chính nhưng đem lại mối lợi lớn lao cho các tay tổ mang nhãn hiệu “Made in Chợ Lớn” và đồng thời cũng khiến cho bà con hiếu học ở VN phần nào dễ thở.

Khi hối suất đồng Mỹ Kim càng lên cao thì sách báo ngoại quốc càng đắt giá. Như một tờ Paris Match trước 400 đồng nay lên tới 1.200 đồng (gửi theo lối Hàng Không-Air mail). Một cuốn thuộc loại sách bỏ túi (Livre de poche) trước 20 đồng sau lên 40 đồng, rồi 80 đồng, rồi 120 đồng và bây giờ là 250 đồng.

Các sách giáo khoa ngoại quốc, dù mỏng teo cũng đề giá cả ngàn. Vấn đề mua sách đầy đủ để học càng ngày càng trở nên là một vấn đề lớn so với túi tiền eo hẹp của phần đông các gia đình. Nhưng các tay tổ Chợ Lớn đã nhẩy vào “đại cuộc” để đi một đường gươm hiệp sĩ. Đường gươm này là “sao” lại nguyên bổn tất cả các sách giáo khoa ngoại quốc thông dụng ở các trường học để bán lại với giá bình dân (nên nhớ tình trạng này không phải chỉ ở VN mới có, mà ngay như ở Nhật, ở Hồng Kông, Đài Loan cũng rứa. Một cuốn về Kiến Trúc, nguyên bản đề giá 24 đô la, Nhật Bổn “sao” lại bán trong nội xứ chỉ có 4 đô la rưỡi, ai mà không ham!)

Thế cho nên trên vỉa hè của chợ sách xon ta thấy đầy dẫy những bộ sách chụp lại nguyên văn, tất nhiên in trên giấy xấu hơn, ấn loát lem nhem hơn, nhưng cũng còn xài được. Đó là những bộ như English for Today, Cours de langue et de civilisation française, Mastering Americain English ….. Thậm chí bộ tự điển bỏ túi của nhà Larousse (Larousse de Poche) rất hữu ích cho học sinh Trung học, dầy 500 trang cũng được sao y nguyên bản, bán chỉ với giá 200 đồng (so với giá nguyên bản là 1.200 đồng).

Sách càng rẻ, học sinh càng mua nhiều, học sinh càng mua nhiều sách càng có cơ hội bán rẻ. Đó là qui luật phát hành, nhưng xin bà con nên nhớ là chỉ áp dụng cho những loại sách có nhu cầu cắt cổ, không có không được, mà thôi đấy nhé! Chớ như tờ Thiếu Nhi, Tuổi Hoa xuống giá 30 đồng thì sẽ lỗ chỏng gọng ra vì nó đâu có phải là nhu cầu cắt cổ. Chú Nhật Tiến đã chẳng có lần than rằng có nhiều độc giả mua Thiếu Nhi chỉ vì cái bìa đó sao? (Thật ra như thế hơi oan, phải nên hiểu là có nhiều độc giả mua Thiếu Nhi thì đầu tiên là vì cái bìa trước đã, còn nội dung thì mở ra coi sau sẽ biết!)

3) Loại sách Tiểu học Việt Nam in ở ngoại quốc:

Đây là loại sách được tài trợ của Hoa Kỳ, thuộc đủ mọi bộ môn như Lịch sử, Khoa Học thường thức, Công Dân Giáo Dục, Toán Pháp, Quốc văn, v.v. thuộc đủ các lớp tiểu học. Sách đã được Bộ Giáo Dục duyệt y, lại được in bằng kỹ thuật tối tân, nhiều mầu sắc. Cầm một cuốn Toán Pháp lớp Ba trên tay mà như cầm một cuốn sách Luật dầy cộm trên Đại Học. Vậy mà được đổ ra bán xon trên lề đường từ 20 đến 40 một cuốn tùy theo mỏng, dầy.

Trong khi đó, nếu bà con cô bác có những con em học tiểu học sẽ thấy rõ tình trạng sách vở của các em như thế nào. Vào đầu niên học, cô giáo ra lệnh xài sách nào thì phải mua sách ấy. Những cuốn sách được chiếu cố kỹ nhất là sách của nhà Sống Mới với các tác giả như Bùi Văn Bảo, Cao Văn Thái … Phải mở thêm dấu ngoặc ở đây để nói thêm về vấn đề lương tâm và trách nhiệm của các nhà xuất bản đối với loại sách Giáo Khoa đang dùng ở bậc tiểu học. Vì sách bán chạy, phải in nhiều, nên có những nhà xuất bản bất chấp đối tượng độc giả là các em học sinh tiểu học. Họ đã ấn loát những cuốn sách hết sức lem nhem, hết sức tồi tệ, tồi tệ từ bản đúc chì, đúc đi đúc lại cà hàng chục năm, chữ mờ, chữ gẫy, chữ mất mát không in lên giấy, rồi còn tồi tệ ở cả việc đóng sách bằng dây kẽm, đóng ẩu, xén lệch, nhiều tờ bị lẹm vào đến mất cả chữ, và tồi tệ cả ở những chữ in sai, bỏ dấu sai cứ để thế hàng chục năm không thèm xếp chữ lại để sửa chữa, miễn sao in ra cho nhiều, cho kịp cung ứng với nhu cầu (hẳn là có sự ăn chịu) vào những dịp khai trường.

Chỉ tội nghiệp thay cho những em bé mới chập chững đánh vần, mới chập chững làm những bài tập đơn sơ đã phải nhìn lòi con mắt ra mới đọc, mới thấy, mới học thuộc được một bài học ngắn không đầy ba, bốn dòng.

Hỡi các vị đã và đang làm giầu trên sách giáo khoa cho trẻ nít, xin hãy thương đến các em nhỏ. Con cái thiên hạ thì cũng là con cái chúng ta, con cái các vị. Nếu các vị có rủ lòng thương xót một con chó, con mèo, con chuột bị trẻ nít chọc lòi con mắt thì cũng xin các vị tốp bớt cái trò làm lòi con mắt trẻ nít do chính các sách giáo khoa của các vị tung ra đang làm mưa làm gió trên thị trường chữ nghĩa. Làm giầu, ai chẳng muốn. Nhưng đã giầu rồi thì cũng chẳng nên tham lam quá đáng đến độ mất cả âm đức. Thời buổi này, quả báo nhỡn tiền, nhất định lẽ ấy không sai!!

B/ Các loại sách biên khảo

Không đến nỗi bị xếp vào loại 20, 40 đồng nhưng thường ở vào loại bán nửa tiền hoặc đồng giá hàng loạt… 100… 100….

Ở đây, ta có thể tìm thấy đủ loại sách sưu khảo về đủ mọi vấn đề: Văn học, Khoa học, Chính trị, Xã hội, Học Làm Người, Tiểu sử, Công nghiệp, Danh nhân, Sưu khảo về Tướng số, Bói toán..v..v…Đặc biệt là những sách hồi trước được dịch từ nguyên bản ngoại quốc (do một nguồn tài trợ nào đó) bây giờ đổ ra bán xon ê hề nhưng coi mòi không được độc giả chiếu cố lắm nên vẫn chịu cảnh nằm phơi mưa dãi nắng bên lề đường, giá đồng hạng 100 đồng/cuốn.

C/ Các loại văn nghệ phẩm

Sinh hoạt tiểu thuyết và các văn nghệ phẩm ở chợ sách bán xon tuy phức tạp nhưng cũng có thể chia thành 3 loại chính:

1) Loại tiểu thuyết đúng nghĩa với tinh thần bán xon: Nghĩa là loại sách cũ đã được in ra cách đây cả ngoài 10 năm, giấy đã vàng, bìa đã ố, đôi ba cuốn có giá trị, còn phần đông ở tầm mức làng nhàng nếu không muốn nói là vô bổ, mua về đọc chẳng những không qua được đôi ba giờ giải trí mà còn chuốc thêm những ý tưởng bực mình.

2) Loại sách bán xon đồng giá: Loại này đông đảo nhất, hiện diện gần như đông đủ danh tính của các cây bút nổi tiếng miền Nam, các cây bút tên tuổi tiền chiến và cả một số các cây bút ngoại quốc qua bản dịch như Jean Paul Sartre, Ionesco, John Steinbeck, William Faulner, André Maurois …v..v.. Nghĩa là đủ loại, đủ cỡ, từ truyện ngắn, truyện dài đến hồi ký, bút ký, phóng sự, kịch bản, khảo luận, phê bình … thuộc các ấn bản mới in chừng trong vòng một, hai năm trở lại, nhất nhất đều được bầy trên sạp gỗ bán với giá 80 đồng không bao nylon. Một cuốn sách đề giá 200 đồng, 300 đồng bán với giá 80 đồng, lại là tác phẩm giá trị của tác giả tên tuổi, ai chẳng không ham mà bỏ tiền ra mua. Ta có thể tìm thấy ở đây gần đầy đủ tác phẩm của Tô Hoài, của Lê Văn Trương, của Nguyễn Công Hoan, Xuân Diệu, Nguyên Hồng, Trần Tiêu v.v… với những cuốn sách mà cách đây mươi mười lăm năm là những tác phẩm hiếm hoi, có thể phải mua với giá tới cả ngàn một cuốn vì toàn là sách tiền chiến.

Tại sao lại có tình trạng sách hay mà bán rẻ như thế? Thật ra đây là một cách giải quyết nạn kẹt vốn của các nhà xuất bản, đồng thời cũng biến luôn thành một lề lối xuất bản mà mới chỉ vài năm gần đây mới xuất hiện. Đó là lề lối xuất bản sách chỉ để bán xon.

Giả sử tác giả X. là một nhà văn đang thời ăn khách. Ông ta (hay bà ta) được các tòa báo chiếu cố mời viết truyện từng kỳ trên trang báo hằng ngày, gọi là viết feuilleton. Có ông hay bà nhận 7 feuilleton một ngày. Có những ông bà khác nhận 5 cái, 3 cái (làng báo xì xào là có vị cứ mở một cuốn truyện tranh ngoại quốc ra, mỗi ngày theo diễn tiến trong truyện tranh mà diễn tả ra văn Việt, thêm mắm thêm muối cho xôm trò là cũng được một ngày feuilleton, khỏi suy nghĩ!).

Vậy cứ tính trung bình một “nhà văn” viết 3 cái feuilleton cho báo hàng ngày, mỗi feuilleton trung bình cứ 3 tháng là chấm dứt để qua cái mới (trừ cái nào ăn khách thì cứ kéo dài cho đến khi độc giả chán thì mới thôi) thì sau 3 tháng đã có 3 tác phẩm mới. Lập tức có nhà chuyên xuất bản sách xon đến thương lượng in ra thành sách. Nhuận bút thường không tính theo 10% như thông lệ mà tính theo… mớ! Đổ đồng dầy mỏng trung bình cứ trả 20 ngàn một truyện. Cò cưa làm gì cái thứ sáng tác phi văn nghệ ấy (xin nhớ là dù vậy vẫn có một vài tác phẩm in trên báo hằng ngày mà vẫn có giá trị, tuy nhiên số này hiếm).

Thế là nhà xuất bản đem in một cách cẩu thả, lem nhem không cần o bế lắm (thường là in ở các nhà in trong Chợ Lớn, thợ không biết đọc tiếng Việt, nhưng giá rẻ). Vốn in mỗi cuốn giả sử là 30 đồng. Đề giá 300 đồng. Phát hành đợt đầu được bao nhiêu tốt bấy nhiêu, nhưng chỉ vài tháng sau là đổ ra bán xon chỉ với giá 80 đồng. Thế vẫn còn lời chán.

Độc giả thường có tâm lý đem so giá đề sau lưng sách với giá tiền phải bỏ ra. Càng thấy hời càng dễ dốc túi. Nhưng mấy ai biết đâu cái giá mà bạn chịu dốc túi là cái giá đã được tính toán trước để nhà xuất bản vẫn có lời. Còn chuyện in giá tiền lên bìa sách thì “nâng” lên bao nhiêu mà chả được. Có luật nào cấm cản đề giá cao quá đâu!

3) Loại bán theo giá riêng:

Phần đông là sách mới in ra, hãy còn nóng hổi, hoặc sách đã in từ lâu nhưng vẫn còn có giá trị (bởi tên tác giả hay bởi nội dung tác phẩm). Mua loại này, khách hàng phải trả giá cao hơn mặc dầu cũng được trừ. Tâm lý độc giả là thích được trừ, thường là 10% giá sách, có cuốn trừ 20%. Mà cũng đừng tưởng khi được trừ như thế là bạn được giá hời. Thật ra việc trừ % cho độc giả như thế lại cũng nằm trong xảo thuật đề giá cao ở bìa cuốn sách. Nhà xuất bản, người bán sách có mất gì đâu, cũng chỉ là một cung cách để chiều lòng khách hàng mà thôi.

Trong một tương lai hẳn không mấy xa, khi sự nóng hổi của cuốn sách nguội dần, khi nhà xuất bản bắt đầu kẹt vốn hay cần thêm vốn để khai thác một cuốn sách mới, thì loại sách bán theo giá riêng này sẽ lại tụt xuống bàn nhì, nghĩa là lại được gạt qua bên chiếu “bán đồng giá 80 đồng” để nhường chỗ cho những cuốn mới. Và độc giả trung thành của chợ sách xon lại tha hồ mà lựa, mà mua những tác phẩm hay với giá vừa túi tiền. Sinh hoạt của chợ sách xon là như thế.

D/ Các loại sách báo ngoại quốc

Hồi người Mỹ mới rút khỏi VN, chợ sách xon đổ ra không biết cơ man nào là sách Mỹ. Những cuốn sách hồi đầu còn để nguyên bìa trước, ấn loát tuyệt đẹp thuộc đủ các loại như tiểu thuyết cao bồi, tiểu thuyết tình cảm, tiểu thuyết khoa học giả tưởng, chiến tranh, tình cảm, xã hội v.v… mỗi cuốn chỉ bán với giá có 10 đồng (bằng 1/5 giá một tờ báo Thiếu Nhi hằng tuần!!). Cứ mua về bầy cho chật ních tủ sách để lấy đẹp cũng vẫn còn rẻ thối.

Về sau, sách đổ ra nhiều hơn nữa, lần này có đủ loại sách biên khảo của các đại học, các nhà xuất bản danh tiếng bên Mỹ, sách về kinh tế có, chính trị có, nhân văn, xã hội có, dù dầy ba, bốn trăm trang hay bẩy, tám trăm trang cũng chỉ bán từ 30 đồng tới 50 đồng một cuốn, chỉ hiềm có mỗi một điều là bìa trước của cuốn sách đã bị xé bỏ, do đó loại sách này cũng đã nằm trắng xóa cả dẫy lề đường.

Đề cập đến sách Mỹ mà không nói đến báo Mỹ thì cũng là cả một sự thiếu sót. Phần đông các báo Mỹ được bầy bán xon là các loại báo dành cho đàn ông, như Play Boy, For Men Only, Man’World, Mr, Sir, Bachelor, Adventure for men, All men, Pin up, Girl Illustrated, Swank, Rogue, Nugget, Dapper, vân vân và vân vân…

Cuốn mới thì giá 150 đồng, cuốn cũ thì 8 chục, 5 chục, 3 chục, mỗi tấm ảnh mầu lớn xé ra ở tờ Play Boy thì 2 chục. Báo chí đã một thời đả kích rất mạnh về những loại báo nu này nhưng cho đến nay vẫn thấy bầy bán công khai.

Đi một vòng chợ sách bán xon mà trình bầy mới chỉ được như trên, kể ra vẫn còn là sơ lược. Nhưng muốn hiểu rõ ngọn ngành, muốn hưởng hết cái thú bươi từng chồng sách cũ, ngắm từng loạt tạp chí, từ loại cũ như Giáo Dục Phổ Thông, Sinh Lực, Quê Hương, Minh Tâm, Văn Hữu, Chỉ Đạo…cho đến loại mới như Thứ Tư Tuần san, Thời Nay, Tân Phong, Đông Phương, Văn Học, v.v. và muốn thấy mình quả thực đã hòa mình vào thế giới sách cũ, báo cũ thì phải tới tận nơi, bỏ thật nhiều thì giờ, tới lui thật nhiều buổi, la cà thật nhiều sạp, nhiều khu, có lẽ chỉ như vậy thì ta mới thấy hết được cái cảm giác nôn nao, hào hứng, thi vị của con mọt sách được rơi vào rừng sách hay của con chuột nhịn đói lâu ngày bỗng được sa vào đúng ngay cái chĩnh gạo.

Trong phạm vi ngắn ngủi của một bài nửa phóng sự, nửa tường trình đầu Ngô mình Sở này, người viết chỉ biết là đã cố gắng hoàn tất một phần vụ nhỏ do tòa soạn giao phó cho số đặc biệt chủ đề về Từ Bản Thảo đến Cuốn Sách này, đó là phần vụ viết bài về Sách Bán Xon. Hẳn nhiên là bài viết còn nhiều thiếu sót. Dám mong tòa soạn cũng như bạn đọc bốn phương vui lòng lượng thứ.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.